Đồng Tháp không chỉ nổi tiếng với cảnh sắc thanh bình mà còn gìn giữ nhiều làng nghề truyền thống lâu đời. Mỗi làng nghề mang dấu ấn văn hóa riêng và gắn liền với đời sống người dân miền Tây. Nơi đây hội tụ những giá trị thủ công đặc sắc được truyền qua nhiều thế hệ. Bài viết hôm nay, DongThaptoplist sẽ giới thiệu đến bạn những làng nghề truyền thống ở Đồng Tháp nổi tiếng.
Làng nghề làm bột Sa Đéc
Làng bột Sa Đéc là làng nghề làm bột truyền thống nổi tiếng với tuổi đời hơn một thế kỷ. Nơi đây quy tụ hàng trăm hộ sản xuất bột gạo, bột năng và bột mì chất lượng cao. Làng nghề sở hữu quy trình làm bột công phu với nhiều giai đoạn thủ công đặc trưng. Du khách có thể tận mắt quan sát các công đoạn từ ngâm gạo, xay bột đến phơi bột ngoài nắng. Nước sông Sa Giang trong lành góp phần tạo nên chất lượng bột trắng mịn của Sa Đéc.
Làng bột còn là điểm đến văn hóa hấp dẫn với nhiều món bánh dân gian thơm ngon. Du khách có thể thưởng thức bánh bò, bánh ít, bánh da lợn và bánh xèo. Mỗi món đều mang hương vị đậm đà của bột Sa Đéc truyền thống. Mùa khô là thời điểm lý tưởng để tham quan làng bột và trải nghiệm không khí nhộn nhịp. Đây là hành trình thú vị giúp bạn hiểu hơn về nghề truyền thống và đời sống người dân Sa Đéc. Đây thực sự là điểm hẹn văn hóa ẩm thực không thể bỏ lỡ tại Đồng Tháp.
Làng nghề hoa kiểng Sa Đéc
Làng hoa Sa Đéc nằm bên dòng sông Tiền thơ mộng và được xem là thủ phủ hoa lớn miền Tây. Ở đây ban đầu chỉ trồng hoa kiểng phục vụ dịp Tết. Nhờ đất hợp và hoa phát triển tốt, nghề trồng hoa dần trở thành sinh kế bền vững của người dân. Hiện nay, làng hoa Sa Đéc có gần 1.000 ha đất trồng hoa với hàng nghìn hộ dân tham gia sản xuất. Các nhà vườn vừa trồng hoa vừa tạo tiểu cảnh để phục vụ khách tham quan.
Du khách có thể chiêm ngưỡng hàng trăm loài hoa khoe sắc quanh năm. Hoa hồng, cúc, lan và các loại kiểng luôn tạo nên bức tranh đầy màu sắc. Mỗi mùa hoa đều mang đến một vẻ đẹp khác nhau cho ngôi làng. Bạn có thể đi dọc các tuyến đường ven sông Sa Giang để cảm nhận không khí tấp nập của làng hoa. Đây cũng là điểm check-in được nhiều du khách yêu thích khi đến Đồng Tháp. Ngoài ngắm hoa, bạn còn có thể mua những chậu hoa tươi về làm quà.
Nghề làm bánh phồng tôm Sa Đéc
Làng nghề bánh phồng tôm Sa Đéc, được thiên nhiên ưu đãi phù sa và nguồn tôm cá dồi dào. Từ con tôm nước ngọt, người thợ địa phương đã tạo nên loại bánh phồng tôm nổi tiếng cả nước. Bánh phồng tôm có lịch sử lâu đời và là đặc sản gắn liền với đời sống người dân Sa Đéc. Nguyên liệu chính gồm bột khoai mì, tôm xay, tiêu và bột nở. Hỗn hợp được nhồi, hấp chín rồi cắt lát mỏng và phơi khô. Bánh có thể chiên ngập dầu hoặc rang bằng cát sạch.
Mỗi cách chế biến mang đến hương vị riêng biệt. Bánh chín giòn xốp, thơm nồng và cay nhẹ vị tiêu. Đây là món ăn quen thuộc trong các dịp lễ tết của người Việt. Làng nghề không ngừng đổi mới để đưa sản phẩm vươn xa hơn. Du khách đến Sa Đéc thường chọn bánh phồng tôm làm quà. Hương vị đậm đà khiến ai thưởng thức cũng nhớ mãi.
Làng nghề dệt chiếu – Chợ chiếu Định Yên
Làng chiếu Định Yên được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia. Nghề dệt chiếu tại đây gắn bó với người dân từ rất lâu đời. Địa hình ven sông Hậu giúp cây lác phát triển mạnh và tạo điều kiện cho nghề chiếu phát triển. Làng nghề hiện có hàng trăm hộ làm chiếu với nhiều máy móc hỗ trợ sản xuất. Mỗi ngày, một lao động có thể dệt từ mười đến mười hai chiếc chiếu.
Du khách biết đến làng chiếu nhiều hơn sau khi phim Lật Mặt 6 được quay tại đây. Các công đoạn làm chiếu vẫn giữ nét thủ công truyền thống. Người thợ chọn lác, phơi nắng, nhuộm màu rồi mới đưa vào dệt. Chiếu sau khi dệt sẽ được cắt bìa, may viền và làm mịn. Chiếu Định Yên có nhiều màu sắc và kiểu hoa văn khác nhau. Giá chiếu khá phù hợp với nhu cầu của người dùng. Làng chiếu còn nổi tiếng với phiên “chợ ma” diễn ra vào ban đêm. Đây là nét văn hóa độc đáo gắn liền với đời sống người dân địa phương.
Làng nghề đóng Ghe Xuồng Bà Đài
Làng đóng xuồng ghe Bà Đài đã tồn tại hơn trăm năm và gắn bó chặt chẽ với đời sống người dân vùng sông nước. Những người thợ lành nghề ở đây tạo ra nhiều loại ghe xuồng phục vụ đi lại và mưu sinh. Nghề đóng ghe từng rất thịnh vượng với không khí lao động rộn ràng trong từng xưởng gỗ. Tiếng đục, bào, cưa vang lên mỗi ngày như nhịp sống quen thuộc của làng nghề.
Sau này, máy móc hỗ trợ giúp tăng năng suất và giảm thời gian hoàn thiện sản phẩm. Tuy nhiên, nghề truyền thống đang dần mai một vì thiếu gỗ và sự xuất hiện của xuồng composite. Nhiều thợ phải chuyển sang nghề khác để ổn định cuộc sống. Dù gặp nhiều khó khăn, làng nghề vẫn mang giá trị văn hóa sâu sắc. Xuồng ghe không chỉ là phương tiện đi lại mà còn là biểu tượng của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Việc bảo tồn và phát triển làng nghề phục vụ du lịch được nhiều người kỳ vọng. Đây sẽ là cách truyền giữ tinh hoa nghề truyền thống cho thế hệ mai sau.
Làng nghề đan lát lục bình ở Cao Lãnh
Nghề đan lục bình ở Cao Lãnh đã trở thành thương hiệu nổi bật của Đồng Tháp trong nhiều năm qua. Đây là nghề thủ công đơn giản, dễ học và phù hợp với nhiều lao động địa phương. Nghề đan lục bình giúp tạo việc làm ổn định cho hàng trăm phụ nữ, đặc biệt là lao động nhàn rỗi. Nhiều tổ hợp tác được thành lập để đào tạo nghề và hỗ trợ đầu ra sản phẩm. Lục bình được phơi khô kỹ lưỡng trước khi đưa vào sản xuất. Người thợ ngâm lục bình để sợi dẻo và dễ đan hơn.
Sản phẩm thường được làm theo mẫu đặt hàng từ các doanh nghiệp lớn. Nhiều mặt hàng xuất khẩu như thảm, sọt, bàn ghế được ưa chuộng tại thị trường quốc tế. Thu nhập của người làm nghề ngày càng cải thiện theo tay nghề. Nghề đan lục bình góp phần giảm nghèo và nâng cao đời sống cho người dân. Các địa phương đang nỗ lực mở rộng mô hình và nhân rộng nghề truyền thống. Đây là nghề mang giá trị kinh tế và văn hóa bền vững cho vùng đất Cao Lãnh.
Làng nghề làm nem Lai Vung
Nghề làm nem Lai Vung hình thành từ thập niên 1960 và gắn liền với tên tuổi bà Tư Mặn. Món nem được bà làm trong dịp lễ Tết và dần trở thành đặc sản nổi tiếng. Nguyên liệu làm nem rất quen thuộc như thịt heo, da heo và lá vông. Hương vị nem chua đặc trưng khiến nhiều người yêu thích và tìm học nghề. Toàn huyện Lai Vung hiện có hơn 20 cơ sở sản xuất nem. Các thương hiệu lớn như Giáo Thơ, Út Thẳng hay Thanh Xuân đều rất quen thuộc.
Làng nghề thu hút hơn 300 lao động tham gia sản xuất hằng ngày. Sản lượng nem đạt hàng trăm nghìn chiếc mỗi ngày. Giá trị kinh tế ước đạt trên 60 tỷ đồng mỗi năm. Năm 2023, nghề làm nem Lai Vung được công nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Nhiều cơ sở đạt chứng nhận OCOP và được bảo hộ nhãn hiệu sản phẩm. Nem Lai Vung nhiều lần được vinh danh trong các bảng xếp hạng đặc sản Việt Nam. Đây là niềm tự hào của người dân Lai Vung và của cả Đồng Tháp.
Làng nghề dệt choàng Hồng Ngự
Làng nghề dệt choàng Long Khánh A vừa được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đây là niềm tự hào lớn của người dân Hồng Ngự. Làng nghề từng trải qua giai đoạn khó khăn khi khăn rằn không còn được ưa chuộng. Khoảng năm 2010, số lượng khung dệt giảm mạnh, nhiều hộ buộc phải bỏ nghề. Nhờ sự sáng tạo của các nghệ nhân, mẫu khăn rằn mới được thiết kế để phục vụ khách du lịch. Từ đó, sản phẩm được thị trường đón nhận trở lại.
Người dân tiếp tục phát triển thêm nhiều mặt hàng thời trang từ khăn rằn. Hiện làng nghề có gần 60 hộ dệt với 150 khung dệt hoạt động. Mỗi năm cung ứng hơn 5 triệu chiếc khăn choàng. Làng nghề tạo việc làm cho hơn 300 lao động địa phương. Chính quyền tỉnh cũng hỗ trợ mạnh mẽ trong quảng bá và cải tiến sản phẩm. Nhờ sự chung tay của cộng đồng, làng nghề đang phát triển bền vững.
Làng nghề làm thớt gỗ Định An
Làng thớt gỗ Định An thuộc xã Định An, huyện Lấp Vò và có tuổi đời gần một thế kỷ. Nơi đây nổi tiếng với những phiến thớt tròn, vuông được phơi dọc lối vào làng. Những âm thanh cưa, đục, đẽo vang lên tạo nên không khí lao động rất đặc trưng. Làng nghề hiện có khoảng 15 hộ sản xuất thớt thủ công. Sản phẩm được tiêu thụ rộng khắp miền Tây. Gia đình anh Nguyễn Văn Việt là một trong những hộ làm thớt lâu năm. Hai thế hệ đều gắn bó với nghề truyền thống này.
Thớt gỗ Định An được ưa chuộng nhờ chất lượng cao. Gỗ dùng làm thớt chủ yếu là mù u, xà cừ và gỗ me. Các loại gỗ này có thớ cứng, bền và màu sắc đẹp. Thớt không bị xơ gỗ khi chặt thịt, cá hay xương. Nguyên liệu tại địa phương cũng giúp giá thớt cạnh tranh. Du khách có thể tham quan xưởng vào bất kỳ thời điểm nào. Người dân làm việc linh hoạt theo sức khỏe. Không khí vận chuyển và buôn bán luôn nhộn nhịp.
Những lưu ý khi đến thăm các làng nghề truyền thống ở Đồng Tháp
Khi ghé thăm các làng nghề truyền thống ở Đồng Tháp, bạn sẽ có cơ hội tìm hiểu nhiều giá trị văn hóa lâu đời. Không gian mộc mạc và con người hiền hòa mang đến trải nghiệm rất thú vị. Tuy vậy, bạn nên chuẩn bị một số điều để chuyến đi trọn vẹn hơn:
- Tìm hiểu trước về làng nghề bạn muốn đến
- Ưu tiên đến vào buổi sáng để tránh nắng gắt.
- Tôn trọng không gian sinh hoạt của người dân địa phương
- Không tự ý sờ vào sản phẩm đang chế tác
- Xin phép trước khi chụp hình người thợ
- Mặc trang phục lịch sự và thoải mái
- Giữ khoảng cách an toàn khi xem thao tác thủ công
- Hạn chế gây tiếng ồn trong khu sản xuất
- Mua sản phẩm ủng hộ làng nghề khi có thể
- Không bỏ rác bừa bãi trong khu vực làng
- Đi lại cẩn thận vì nhiều đoạn đường hẹp
- Mang theo nước uống để đảm bảo sức khỏe.
Bài viết hôm nay, DongThaptoplist đã gửi đến bạn danh sách những làng nghề truyền thống ở Đồng Tháp. Đây là những nơi lưu giữ hồn văn hóa của miền Tây. Đừng quên theo dõi chúng tôi để cập nhật nhiều thông tin hấp dẫn!
Xem thêm:
Lễ hội truyền thống ở Đồng Tháp
